Zapraszamy was do wirtualnej podróży po Polsce. Mamy nadzieję, że będzie to ciekawa przygoda i impuls do niejednej prawdziwej wyprawy, którą później podejmiecie już sami.
Jak każda podróż, również ta musiała zostać wcześniej zaplanowana. Pomogli nam w tym eksperci, między innymi etnografowie, historycy, kulturoznawcy oraz mieszkańcy różnych regionów Polski, doskonale znający opisywane tu miejsca. W rezultacie wyznaczyliśmy kilka szlaków:
Wszystkie szlaki łączy wspólna cecha: pozwalają poznać i zrozumieć rozmaite przejawy kultury. W końcu udział w niej to nie tylko wysłuchanie koncertu w filharmonii, ale także pielęgnowanie lokalnego języka, zwyczajów i kuchni, szacunek dla pamiątek przeszłości, radość z bogactwa i różnorodności tradycji naszych współobywateli.
Projekt ma także charakter praktyczny: podpowie wam, co zobaczyć, czego posłuchać i jakich potraw skosztować w konkretnym regionie Polski oraz jaki regionalny upominek przywieźć z podróży, by nie skompromitować się na przykład wycinanką łowicką jako pamiątką z Krakowa… Wszystkie informacje na ten temat zostały przystępnie podane w zakładce POZNAJ i są łatwe do utrwalenia dzięki zaproponowanym GROM
Przygotowaliśmy także kilkanaście filmików, które znajdziecie w zakładce POSŁUCHAJ. Dzięki nim będziecie mogli usłyszeć, jak brzmią wybrane gwary i języki funkcjonujące na terenie Polski. Będziecie mogli również posłuchać najwybitniejszych ekspertów i artystów z różnych części Polski, którzy opowiedzą wam o swoich małych ojczyznach: co je ukształtowało, czym wyróżniają się na tle innych regionów kraju i co mają do zaoferowania.
Życzymy ciekawych i ekscytujących podróży!
Projekt
Przy tworzeniu projektu wiele emocji budził wybór prezentowanych w nim miejsc. Pytaliśmy o opinię mieszkańców przedstawianych regionów. Część obecnych w projekcie obiektów jest symbolem wielu innych z tej samej kategorii: na przykład synagoga w Tykocinie to przedstawicielka synagog, które istniały w polskich miastach i miasteczkach. Podobnie jest z kościołami i cerkwiami. A także z zamkami i pałacami. Czasem wskazujemy budowle dobrze znane, takie jak Wawel, innym razem mniej popularne, choć również warte zobaczenia. Wybraliśmy je tak, by pokazywały różnorodność obiektów oraz różne historie, które kryją się w ich murach. Podobną zasadę zastosowaliśmy w przypadku instrumentów muzycznych czy potraw – wiele z nich znanych jest w kilku różnych miejscach Polski, nie są ściśle przypisane do jednego regionu czy jednej lokalnej tradycji i wędrują razem z ludźmi. Na naszej mapie jednak wiążemy je z jednym wybranym miejscem.
Polska nie jest krajem jednolitym narodowo, a jej krajobraz kształtowały od zawsze różne mniejszości narodowe, etniczne, religijne. Chcemy zasygnalizować to kulturowe zróżnicowanie, pokazując jego wybrane przykłady. Co istotne – granice przedstawione na mapie ulegały rozmaitym przekształceniom, a umiejscowienie poszczególnych społeczności na niej jest umowne. Polskę współtworzą różne, przenikające się, także nieopisane na mapie, społeczności. Zróżnicowanie kulturowe nie stanowi zamkniętej, raz na zawsze ukształtowanej historii. Prezentację traktujemy jako wstęp do długiej i fascynującej opowieści o wielokulturowości oraz zachętę do indywidualnych poszukiwań, dostrzegania tego, jak przenikają się wpływy społeczności lokalnych.
W projekcie Witaj w Polsce nie chodzi przecież o to, aby zamknąć bogactwo i zróżnicowanie kulturowe w sztywnych granicach na mapce. Celem jest zainteresować nimi na tyle, żeby skłoniły do samodzielnego ich odkrywania i dopisywania własnych miejsc, smaków i dźwięków na osobistej mapie Polski.
Opracowanie merytoryczne: dr Artur Czesak, dr Marcin Jarząbek, dr Dorota Majerczyk, dr Katarzyna Maniak, dr Ewa Rossal
Ilustracje: Tomasz Samojlik
Opracowanie graficzne: Stu-Dio
Konsultacja groznawcza: dr hab. Tomasz Majkowski
Redakcja: Katarzyna Krzyżan-Perek
Wykonanie programistyczne strony: Bloomdev & Studio Tworzenia K. Głośnicki
Koncepcja: Iwona Haberny
Realizacja projektu
Bookowy Dom, ul. Bluszczowa 11, 30-439 Kraków
www.bookowydom.pl fundacja@bookowydom.pl
tel.: +48 502 127 642, 12 276 27 59